Oznaczenia na oponach – dlaczego to takie ważne?
Oznaczenia na oponach są bardzo ważne z perspektywy kierowcy – określają one ważne parametry danego ogumienia, takie jak rozmiar, indeks nośności i prędkości czy datę produkcji. Nieznajomość oznaczeń na oponach może bezpośrednio wpłynąć na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego.
Jak zatem czytać oznaczenia na oponach i co oznaczają?
Producent, model opony i data produkcji – DOT
To prawdopodobnie pierwsza rzecz jaką zobaczymy przy pierwszym spojrzeniu na oponę. Duże logo producenta stanowi czysto kosmetyczny zabieg i nie skrywa zazwyczaj żadnych istotnych dla kierowcy informacji. Czasem jednak może się zdarzyć, że w niektórych nazwach znajdziemy wkomponowane zwroty np. “Winter” czy “All Seasons”, co sugeruje przeznaczenie danej opony.
Ważne są informacje zapisane w symbolu DOT, który znajduje się na oponie. Określa on m.in. producenta, kraj pochodzenia i model, np. DOT DMBN JJ1R 0921. Oznaczenie DOT potwierdza też, że opona spełnia międzynarodowe normy bezpieczeństwa. Zaraz po skrócie DOT podany jest kod fabryki, w której powstała opona, dalej kod odpowiadający jej rozmiarowi, a na końcu data produkcji – np. 0921 oznacza 9. tydzień 2021 roku. Zgodnie z normą PN-C94300 opony do 3 lat od daty produkcji uważa się za nowe.
Rozmiar
Rozmiar opon to niezwykle istotny element bezpiecznej jazdy. Informacje tą znajdziemy na bocznej ściance gumy, zawartą w ciągu liter i cyfr. Na terenie całej Unii Europejskiej stosuje się jednolite oznaczenia wymiaru opon.
Weźmy pod lupę przykładowe oznaczenie 205/55 R16. 205 oznacza szerokość opony, wyrażoną w milimetrach. 55 to z kolei profil opony, czyli wysokość ściany bocznej opony liczona od zewnętrznej krawędzi felgi do bieżnika. Pamiętaj jednak, że wartość ta wyrażana jest w procentach – aby otrzymać wymiar w milimetrach, należy obliczyć 55% z szerokości opony (w tym przypadku z 205). Następna wartość (R16) to średnica felgi, do której dopasowana jest opona. Litera oznacza konstrukcję opony (w tym przypadku R – radialna), a liczba – średnicę felgi (w tym przypadku 16 cali).
Konstrukcja opony
Ostatnia część oznaczenia rozmiaru opony informuje także o jej konstrukcji, którą podzielono w zależności od sposobu budowy:
- “R” – opona radialna, najpowszechniejszy typ, z jakim możemy się spotkać. Warstwy (kordy) są ułożone promieniowo, czyli od środka na zewnątrz. Najczęściej robi się je z cienkich stalowych drucików. Dzięki temu opony są mocne i elastyczne.
- “D” – opona diagonalna. Posiada skośne kordy, które tworzą siatkę i oplatają całą oponę. Najczęściej spotykana w pojazdach zabytkowych.
- “TL” – to opona “tubeless”, zwana również bezdętkową.
- “TT” – opona “Tube Type Tyre”, zwana także dętkową.
Indeks nośności
Indeks nośności to kluczowy parametr określający maksymalne obciążenie, jakie opona może wytrzymać przy jeździe z dopuszczalną prędkością. Wartość tę ustala producent pojazdu. W Polsce montaż opon z niższym indeksem nośności jest zabroniony, natomiast dopuszczalne jest stosowanie opon z nieco wyższym indeksem – nie ma to negatywnego wpływu na bezpieczeństwo jazdy.
Indeks nośności znajdziemy bezpośrednio za symbolem średnicy felgi i wyrażany jest za pomocą liczby, np.:
- 50 – 190 kg
- 70 – 330 kg
- 90 – 600 kg
- 120 – 1400 kg
- 140 – 2500 kg
Indeks prędkości
Indeks prędkości określa maksymalną prędkość, z jaką można bezpiecznie poruszać się na danej oponie. Prawo dopuszcza montaż opon z niższym indeksem prędkości niż ten zalecany przez producenta, ale nie może on być niższy niż Q (160 km/h). Najlepszym rozwiązaniem jest jednak unikanie opon z indeksem niższym choćby o jeden stopień od rekomendowanego.
Indeks prędkości wyrażany jest za pomocą liter, np.:
- E – 70 km/h
- F – 80 km/h
- G – 90 km/h
- J – 100 km/h
- N – 140 km/h
- U – 200 km/h
- Y – 300 km/h
- (Y) – powyżej 300 km/h
Sposób montażu
Z boku opony znajdziemy również informację o sposobie jej montażu. Spotkamy się z dwoma rodzajami oznaczeń:
- Napis “inside” i “outside”, które wskazują na stronę montażu opon asymetrycznych. W tym przypadku napis “inside” powinien być po stronie piasty z felgą, a “outside” na zewnątrz pojazdu.
- Napis „rotation” wraz ze strzałkami wskazuje prawidłowy kierunek montażu opon kierunkowych, pokazując stronę ich toczenia.
Homologacja
To oznaczenie stosowane w oryginalnych oponach producentów aut, a także przez firmy produkujące opony we współpracy z konkretnymi markami, np.:
- AO, AO1, RO1 – Audi
- DA – Dacia
- FI – Fiat
- MO, MOE, MO1, MB1 – Mercedes-Benz
- OP – Opel
- N, N1, N2 – Porsche
- TO – Toyota
- VW – Volkswagen
Opony produkowane na terenie Unii Europejskiej muszą posiadać również oznaczenie ECE, e lub E. Oznacza ono homologację europejską i potwierdzenie jakości opony, w tym dopuszczenie jej do sprzedaży. Numer ten składa się z oznaczenia kraju, np. E1 – Niemcy, E20 – Polska, oraz ciągu cyfr.
Wzmocnienia
Niektóre opony, tzw. “wzmacniane” przystosowane są do pracy w trudnych warunkach, wykraczających poza klasyczne użytkowanie samochodu. W takim przypadku możemy spotkać się z dodatkowymi oznaczeniami na oponach:
- XL / EXL / EL – oznacza opony, które mogą znaleźć zastosowanie w przypadku pojazdów o dużej mocy silnika i o wyższym momencie obrotowym. Ogumienie wykonane jest z materiałów, które podwyższają nośność danego modelu.
- RF / REF / RFD / REINF – oznacza opony, które są dostosowane do małych samochodów dostawczych.
- C – opony przystosowane do większych samochodów dostawczych.
Oznaczenia opon zimowych
Na oponach zimowych możemy spotkać się z oznaczeniem “M+S”, czyli “Mud and Snow” co wskazuje na przystosowanie konkretnego modelu do trudnych warunków jazdy. Alternatywnie na takich oponach znajdziemy symbol chmurki z deszczem i śniegiem lub góry ze śnieżką wraz ze skrótem 3PMSF. Czasami również skrót ten występuje samodzielnie, bez oznaczenia “M+S”.
W przypadku opon wielosezonowych na oponach możemy znaleźć zwroty takie jak np. “All Seasons” czy “Quatrac”.
Wskaźnik zużycia opon
Wskaźnik zużycia opon mówi nam, jaka jest najniższa wartość bieżnika, po przekroczeniu której należy wymienić opony na nowy model. Oznaczenie to ma formę wypustki o wysokości 1,6 mm, która znajduje się w sześciu rowkach na obwodzie opony.
Podsumowanie
Oznaczenia na oponach wskazują na ważne z perspektywy kierowcy i kupującego parametry techniczne, w tym rozmiar, indeks nośności i prędkości czy homologację. Znajomość przynajmniej podstawowych oznaczeń pozwoli Ci uniknąć pomyłki podczas zakupu związanej z niedostosowaniem nowych opon do pojazdu, stylu jazdy czy pory roku.
