Co to jest zdolność kredytowa na samochód?
W zasadzie nie ma większego znaczenia, w jakim celu zaciągamy kredyt. Zdolność kredytowa jest potrzebna niezależnie od tego, czy pieniądze przeznaczymy na samochód, zakup mieszkania, czy też dowolny inny cel. Mianem tym określa się maksymalną kwotę, jaką instytucja finansowa, a najczęściej bank uzna, iż jest nam w stanie pożyczyć, a my spłacać bez ryzyka związanego z nadmiernym obciążeniem budżetu domowego.
W praktyce zdolność kredytowa oznacza, że bank poddaje analizie wszystkie nasze finanse i to w kilku wymiarach. Pod uwagę brane są przede wszystkim:
- uzyskiwane dochody – ważne jest tu głównie, ile zarabiamy i z jakiego źródła mamy pieniądze,
- stałe koszty – to łączna kwota, jaką wydajemy miesięcznie na życie,
- posiadane zobowiązania – suma rat, które spłacamy z już zaciągniętych pożyczek oraz kredytów,
- historia kredytowa – sprawdzenie, jak wcześniej wyglądała spłata różnego rodzaju zobowiązań, a przede wszystkim, czy odbywały się one na czas.
W przypadku zdolności kredytowej każdy bank i instytucja posługuje się własnymi algorytmami. Uznają też własne wagi dla poszczególnych elementów. Dlatego też często w jednym miejscu nasza zdolność kredytowa na samochód może wynosić 20 tys. zł, a w innej 45 tys. złotych, pomimo że dane finansowe przekazane bankowi będą takie same.
Co składa się na zdolność kredytową przy kredycie samochodowym?
Aby móc dokładnie odpowiedzieć na pytanie, jak obliczyć zdolność kredytową na samochód, warto nieco bliżej przyjrzeć się poszczególnym elementom branym pod uwagę podczas obliczania tego parametru przez banki.
Dochody – podstawa analizy zdolności kredytowej
Punktem wyjścia do obliczania zdolności kredytowej na samochód stanowią dochody potencjalnego kredytobiorcy. Co ważne, istotna jest tu nie tylko wysokość uzyskanych co miesiąc środków, ale także ich przewidywalność oraz stabilność. Dla instytucji finansowych w wyliczaniu zdolności kredytowej liczą się przede wszystkim takie aspekty jak:
- wysokość dochodów netto – jest to suma środków uzyskiwana po odjęciu wszystkich podatków oraz składek ZUS, czyli „na rękę”. Przykładowo, jeżeli zarabiamy 6 000 zł brutto, a otrzymujemy na konto 4 250 zł, to właśnie ta druga z wymienionych kwot będzie brana pod uwagę podczas wyliczania zdolności kredytowej na samochód,
- źródło uzyskiwanych dochodów – w zależności od banków mogą być uznawane różnego typu umowy oraz miejsca zatrudnienia. Jednak najbardziej pożądane to umowa o pracę na czas nieokreślony, która daje najwyższą wiarygodność. Następnie jest to umowa na czas określony, zwłaszcza wtedy, gdy jest ważna jeszcze przez kilka miesięcy. Kolejna forma zatrudnienia, która jest preferowana przez bank, to działalność gospodarcza. W tym przypadku wymagana jest dłuższa historia zatrudnienia i jest to co najmniej 12-24 miesiące wstecz. Kolejne dwie akceptowalne zazwyczaj formy to emerytura lub renta, uznawana jako stały dochód, a także dochody z najmu. Trzeba je jednak odpowiednio udokumentować,
- regularność wpływów – najbardziej pożądane są przelewy regularne, a także mniej więcej stałe kwoty, które kredytobiorca uzyskuje w ramach wynagrodzenia. Nieregularne przelewy lub też duże wahania w kwocie mogą obniżać zdolność kredytową.
W przypadku, gdy potencjalny kredytobiorca uzyskuje dochody z kilku źródeł, należy wyjątkowo dobrze zadbać o ich pełne udokumentowanie. Wówczas bank zsumuje je, co może znacznie zwiększyć potencjalną zdolność kredytową. W efekcie będzie to działało na korzyść kredytobiorcy.
Staż pracy – im dłużej, tym lepiej
Im zaufanie banku względem kredytobiorcy będzie wyższe, tym większa będzie także zdolność kredytowa, a na kwestie zaufania bezpośrednio wpływa staż pracy lub prowadzenia działalności. W przypadku pracowników minimalny wymagany staż pracy w danym obecnym miejscu pracy to zazwyczaj minimum 3-6 miesięcy. W sytuacji, gdy doszło do zmiany pracodawcy, choć pracujemy w tej samej branży, niektóre banki będą podchodziły do tej kwestii nieco łagodniej.
W przypadku przedsiębiorców należy prowadzić działalność się zazwyczaj co najmniej 12 miesięcy, a czasem nawet 24. Konieczne będzie także przedstawienie dokumentów finansowych, takich jak KPIR, PIT, a czasem też wyciągi z konta firmowego.
Osoby, które dopiero zaczynają prowadzenie swojego biznesu lub pracę w danej firmie, są dla banku mniej wiarygodne i dość ryzykowne, ponieważ instytucje te nie wiedzą, czy ich sytuacja zawodowa jest stabilna i tym samym będą one w stanie regularnie spłacać swoje zobowiązanie kredytowe.
Posiadane zobowiązania – im mniej, tym lepiej
Pod tym względem brak posiadanych aktualnie zobowiązań, czyli kredytów lub spłacanych pożyczek jest najlepszą opcją. Każda z miesięcznych rat zmniejszać będzie zdolność kredytową. Mowa tu w szczególności o takich zobowiązaniach jak:
- kredyty hipoteczne i gotówkowe,
- zakupy ratalne,
- leasing samochodowy,
- karty kredytowe (liczony jest przyznany limit, nawet gdy nie jest wykorzystywany),
- limity odnawialne na koncie.
W kwestii zobowiązań istotny jest wskaźnik DTI (Debt-to-Income). Pokazuje on, jaką część dochodu kredytobiorca przeznacza na spłatę długów. Wartość wskaźnika oblicza się więc ze wzoru:
DTI = (suma wszystkich rat i zobowiązań / dochód netto) x 100%
Przykładowo, jeżeli uzyskujemy dochód 6 000 zł netto, a nasze zobowiązania wynoszą 1 800 zł, DTI będzie wynosić 30%, zgodnie z obliczeniem: DTI = (1800/6000) x 100% = 30%. Zazwyczaj banki akceptują kredytobiorców i przyznają zdolność kredytową osobom ze wskaźnikiem DTI na poziomie do 40-50%.
Koszty utrzymania
Do zdolności kredytowej liczone są koszty utrzymania nie tylko samego kredytobiorcy, ale także osób pozostających na jego utrzymaniu, czyli na przykład dzieci. Instytucje finansowe przyjmują jednak minimalne koszty życia na osobę. W przypadku osób dorosłych jest to zazwyczaj od 1 200 do 1 600 zł, a dla dziecka przyjmuje się od 800 do 1200 zł.
Chcąc wyliczyć zdolność kredytową na samochód w przypadku rodziny składającej się z dwojga dorosłych i jednego dziecka przy dochodzie netto 7 000 zł, zgodnie z wyliczeniami banku koszty utrzymania będą wynosiły:
(2 x 1 500 zł) + (1 x 1 000 zł) = 4 000 zł
Z takich wyliczeń wynika, że rodzinie pozostanie jeszcze 3 000 zł. Potencjalnie kwota ta może pozostać na spłatę kredytu samochodowego.
Historia kredytowa w BIK
Biuro Informacji Kredytowej, czyli BIK gromadzi informacje o wszystkich zobowiązaniach kredytowych zaciągniętych przez osoby, które mają lub miały pożyczkę czy kredyt. Historia kredytowa jest jednym z ważniejszych aspektów w procedurze oceny zdolności kredytowej przez instytucje finansowe. Jest tak przede wszystkim dlatego, że:
- pozytywna historia kredytowa, czyli terminowe dokonywanie spłat zwiększa wiarygodność kredytobiorcy,
- negatywne wpisy pojawiające się w związku z opóźnieniami w spłatach wynoszącymi powyżej 30 dni mogą drastycznie zmniejszać zdolność kredytową lub powodować nawet odmowę udzielenia kredytu samochodowego.
Co ciekawe, brak historii kredytowej w BIK również może być problemem, ponieważ bank nie posiada wówczas punktu odniesienia w swojej ocenie. Przed złożeniem wniosku kredytowego warto pobrać swój raport z BIK w razie nieaktualnych danych czy błędów można wówczas złożyć reklamację i poprawić informacje na swój temat.
Jak obliczyć zdolność kredytową na samochód samodzielnie?
Zanim złożymy wniosek kredytowy o samochód i zwrócimy się o ocenę zdolności kredytowej do konkretnej instytucji finansowej, możemy także samodzielnie obliczyć swoją zdolność kredytową. Można tego dokonać w następujący sposób:
-
- policz dokładnie swoje dochody netto – zsumuj dokładnie wszystkie swoje źródła dochodu, ale wyłącznie te, które są regularne oraz stabilne. Weź pod uwagę wyłącznie sumę netto,
- określ miesięczną kwotę zobowiązań – dodaj do siebie wszystkie raty leasingów, kredytów, a także limitów posiadanych na koncie oraz kartach. Weź pod uwagę również koszty utrzymania, a także kwoty, które płacisz w związku z rachunkami za czynsz, energię elektryczną, telefon itp. usługi,
- oblicz DTI – sprawdź zgodnie z podanym powyżej wzorem, jaki jest Twój wskaźnik DTI. Jeżeli wyniesie 40% lub więcej, będzie to sygnał ostrzegawczy, jednak nie wszystko stracone. Nadal masz szansę dostać kredyt lub skorzystać z innej formy finansowania auta np. takiej jak leasing czy wynajem długoterminowy,
- oszacuj ratę maksymalną kredytu samochodowego – aby obliczyć maksymalną i zarazem bezpieczną ratę dla Twojego domowego budżetu, od dochodu netto odejmij koszty utrzymania i obecne zobowiązania,
- przełóż wyliczoną ratę na kwotę kredytu – kiedy wiesz już mniej więcej, jaką ratę możesz spłacać miesięcznie, możesz oszacować, na jaki kredyt Cię stać i ewentualnie ile czasu zajmie Ci spłata kredytu w takiej wysokości, w jakiej chcesz go zaciągnąć.
Aby szybciej i dokładniej przełożyć ratę kredytu na kwotę, oprocentowanie czy okres spłaty, warto skorzystać z ogólnodostępnych, darmowych narzędzi internetowych, jakimi są kalkulatory zdolności kredytowej. Można je znaleźć zarówno na stronach banków, jak i w serwisach poradników finansowych.
O czym należy pamiętać, korzystając z kalkulatora zdolności kredytowej?
Kalkulatory umożliwiające ocenę zdolności kredytowej to przydatne narzędzia internetowe, dzięki którym można w szybki sposób sprawdzić wiele różnych scenariuszy kredytowych. Wyliczenia te dają orientacyjny obraz swoich możliwości finansowych w różnych wariantach dotyczących zarówno wysokości rat, jak i okresu spłaty czy też samej kwoty kredytu.
Należy jednak pamiętać, że zarówno kalkulatory zdolności kredytowej dostępne na stronach banków i instytucji finansowych, jak i na niezależnych portalach finansowych dają tylko orientacyjny obraz rzeczy. Nie przedstawiają w pełni rzeczywistych możliwości kredytowych. Zawsze warto użyć kilku kalkulatorów znajdujących się na wielu stronach i w różnych źródłach, a następnie porównać uzyskane wyniki. Trzeba też pamiętać, że kalkulator zdolności kredytowej online nie uwzględnia w historii kredytowej BIK danego kredytobiorcy czy też wieku, który niekiedy brany jest pod uwagę także przy staraniu się o kredyt samochodowy.
Wynik uzyskany na kalkulatorze zdolności kredytowej jest również jedynie szacunkową wartością i nigdy nie daje gwarancji, że faktycznie uzyskamy w danej instytucji bankowej właśnie taki kredyt. Bank może zaproponować mniej, ale równie dobrze także więcej niż wskazał kalkulator. Dlatego przed złożeniem wniosku warto zrobić kilka symulacji.
Co zrobić, aby zwiększyć swoją zdolność kredytową na samochód?
Jeżeli samodzielne obliczenie zdolności kredytowej wykazało, że możemy mieć problem z osiągnięciem takiej kwoty kredytu, na jaką liczyliśmy w ocenie banku, warto zadbać o to, aby nieco poprawić ten stan. Warto wówczas:
- spłacić swoje małe zobowiązania przed złożeniem wniosku kredytowego,
- postarać się o wniesienie wyższego wkładu własnego,
- obniżyć limity na kartach kredytowych,
- wnioskować o kredyt samochodowy wspólnie z drugą osobą, na przykład ze współmałżonkiem,
- unikać nowych zobowiązań i kredytów na krótko przed wnioskiem o kredyt samochodowy.
Pamiętajmy też, że nawet w przypadku odmowy udzielenia kredytu samochodowego przez bank istnieją również inne formy finansowania auta nowego, jak i używanego. Można skorzystać z atrakcyjnych opcji leasingu, przy których ocena zdolności kredytowej nie jest aż tak bardzo brana pod uwagę lub też zdecydować się na wynajem długoterminowy.
Źródła:
- https://www.lendi.pl/blog/kredyt-na-samochod-nowy-i-uzywany/, data dostępu [12.08.2025]
- https://www.bankier.pl/smart/narzedzia/kalkulator-zdolnosci-kredytowej, data dostępu [12.08.2025]
- https://helpfind.pl/blog/jak-obliczyc-zdolnosc-kredytowa, data dostępu [12.08.2025]
